De Zaate Herremenie

Dit bonte dweilorkest van kunstenaar Han van Wetering (1948) marcheert als het ware het Vrijthof op. Net zoals de deelnemers aan het jaarlijkse Zate Hermeniekes Concours op carnavalsdinsdag, wanneer ze zich bij deze beeldengroep verzamelen. De gezelschappen spelen dan op hun allerbest en krijgen achteraf allemaal 11 punten. Daarmee wint iedereen dus de eerste prijs.

De eerste hermenie
De eerste zaate hermenie van Maastricht werd in 1959 opgericht door musicoloog en politicus John Hoenen (1935). In navolging hiervan verschenen in de decennia erna meerdere van deze dweilorkestjes. Ze hebben ludieke namen als Laat en Zaat of Vreug en Neugter. Het verschijnen van het lied De Zaate Hermenie, ook van Hoenen, in 1972 joeg het aantal orkestjes verder op. Inmiddels zijn ze niet meer weg te denken uit het Maastrichtse carnaval, dat vooral op straat gevierd wordt.

Wat is er te zien?
Van de Wetering boetseerde de beelden in klei. Van dichtbij kun je de indrukken van zijn vingers goed zien. Van deze kleimodellen maakte de kunstenaar vervolgens wasfiguren die daarna in brons zijn afgegoten.

De vijf muzikanten hebben elk een andere rol. Voorop in het geel bespeelt de kleinste gangmaker een trekharmonica, op de voet gevolgd door een groene vaandeldrager. Daarachter zie je een trompetspeler met vleugels en hoorns, geflankeerd door een roze figuur die het blaasinstrument de bombardon bespeelt. Achteraan sluit een bruine muzikant met de dikke zjiem, de dikke trom, de bonte stoet af.

Aan de overkant, in een andere hoek van het Vrijthof, bevindt zich nog een kunstwerk dat naar carnaval verwijst. Frans Gast (1927-1986) vertaalde het volksfeest in 1978 naar de fontein Hawt uuch vas. Rondomeen hardstenen kolom met bovenop sproeiers, zie je een vijftal carnavalsvierders die elkaar bij de hand nemen.

Over de maker
Han van Wetering (1948) woont en werkt in zijn geboortestad Maastricht. Hij studeerde hier aan de Kunstacademie en aan de Jan van Eyck Academie. Op zo’n dertig plekken in de openbare ruimte van Nederland en Duitsland vind je zijn sculpturen. Naast De Zaate Herremenie, is Van Wetering in Maastricht vooral bekend vanwege de bronzen Sint Servaas bij het politiebureau en de bronzen deuren van het Gouvernement en het Natuurhistorisch Museum.

Leuk weetje
Wist je dat de muzikanten van De Zaate Herremenie, ondanks de wens van de kunstenaar, bij de onthulling in 1993 nog niet hun huidige kleurrijke uitdossing hadden? In eerste instantie zijn ze in brons geplaatst. Tijdens een renovatie van de Vrijthofgarage tien jaar later, moest het gezelschap tijdelijk terug naar het atelier van Van Wetering: een uitgelezen kans om groep alsnog hun bonte jasjes te geven.